Банк ба мөнгө тээвэрлэлтийн аюулгүй байдлын товч тайлан

Огноо: 2026.03.15 Хамрах хүрээ: Монгол Улс + Дэлхийн онцлох хэрэг

1. Ерөнхий эрсдэлийн үнэлгээ

Салбар	Эрсдэлийн түвшин	Тайлбар
Монгол банкны салбар	Low – Moderate	Физик банк дээрэм ховор. Харин санхүүгийн залилан нэмэгдэж байна
Cash-in-Transit (CIT)	Moderate	Глобал түвшинд зэвсэгт халдлага гарсаар байна
ATM үйлчилгээ	Moderate	ATM цэнэглэх үеийн халдлага дэлхийд түгээмэл
Онлайн банк	High	Фишинг, credential theft нэмэгдэж байна

2. Монгол Улс – Аюулгүй байдлын орчин

Илэрсэн томоохон хэрэг

Сүүлийн 24 цагт:

• банк дээрэм

• ATM дэлбэлэлт

• мөнгө тээвэрлэгч машин дээр халдлага бүртгэгдээгүй.

Эрсдэлийн орчин

Монголд банкны аюулгүй байдлын гол эрсдэлүүд:

1. Фишинг болон онлайн залилан

2. Картын мэдээлэл хулгайлах

3. ATM орчим дахь хулгай

4. Бэлэн мөнгөтэй зорчиж буй иргэдийг дээрэмдэх

Өндөр эрсдэлтэй үйл ажиллагаа

• ATM цэнэглэлт

• банк хоорондын бэлэн мөнгө тээвэр

• уул уурхайн салбарын тээвэр.

3. Дэлхийн онцлох хэрэг

Итали – Хуягласан мөнгө тээвэрлэгч машин руу зэвсэгт халдлага

Огноо: 2026.02.09

• 8 орчим этгээд

• AK төрлийн автомат буу

• тэсрэх бодис ашигласан

• зам хаах тактик хэрэглэсэн

Хуягласан машины дотор хамгаалалтын систем ажилласнаар мөнгө хулгайлагдаагүй.

Герман – Банкны сейфний хулгай

Огноо: 2025.12

• 3000 гаруй сейф

• €10–90 сая хүртэлх хохирол

• гараашаас өрөмдөж нэвтэрсэн.

Ирланд – CIT дээрэм

Огноо: 2025.12

• мөнгө тээвэрлэгч машин дээр халдсан

• зугтах үед машин шатааж анхаарал сарниулсан.

4. Гэмт хэргийн шинэ чиг хандлага

1. Military-style CIT ambush

Хуягласан машин руу:

• олон машин

• автомат буу

• тэсрэх бодис

• зам хаах тактик.

2. Authority impersonation

Гэмт этгээдүүд:

• цагдаа

• төв банк

• зохицуулагч байгууллагын ажилтан мэтээр дүр эсгэж үйлдэгддэг.

3. Vault drilling

Банкны сейф рүү:

• өрөмдөх

• хонгил ухах

• гараашаас нэвтрэх.

4. Diversion tactics

Дээрмийн үед:

• машин шатаах

• замын осол мэт харагдуулах

• хоёрдогч хэрэг үүсгэх.

5. Дараагийн 24 цагийн анхааруулга (Operational Watchlist)

Cash-in-Transit

Анхаарах дохио:

• Машиныг удаан хугацаанд дагаж буй автомашин

• Цагдаагийн эсвэл авто тээврийн хяналтын дүр эсгэсэн байж болох сэжиг

• зам хаасан тохиолдлууд

• шатаж буй машин

Сэргийлэх арга зам

1. Сэжиг буй тохиолдолд битгий ойрт

2. Аль ч тохиолдолд заавал нягтлан шалгах,

3. Боломжтой бол ШУ-ийн төвөөр дамжуулан жинхэнэ эсэхийг тодруулах

4. Сэжиг бүхий байдал илэрвэл хууль хяналтын байгууллагад мэдээлэх

ATM үйлчилгээ

Өндөр эрсдэлтэй мөч:

• ATM цэнэглэлт хийх үе.

Сэргийлэх арга зам:

• Дор хаяж 2 хамгаалагч

• Бодит цагийн камерын хяналт

• хурдан ажиллагаа.

Fraud monitoring (Монголд)

Шуурхай шалгах дохио:

• шинэ төхөөрөмжөөс интернет банкинд нэвтрэх

• OTP олон удаа авах

• фишинг линк.

6. Executive Summary

Монгол:Физик банк дээрэм бага. Санхүүгийн залилан гол эрсдэл.

Дэлхий:CIT халдлага илүү зохион байгуулалттай болж байна.

Анхаарах чиглэл:

• ATM үйлчилгээ

• CIT маршрутын нууцлал

• Залилалангийн тохиолдлыг илрүүлэх.